آیا مجبور هستم مدارک تحصیلی خود را در آلمان بررسی و تائید کنم؟

در بعضی موارد برسمیت شناختن مدارک شما ضروری نیست. اما حرفه هایی وجود دارند که احتیاج دارید مدرک داشته باشید و فقط مدارکی قابل قبول است که آلمان آنها را بررسی کرده و به رسمیت بشناسد. بطور مثال پزشکان، وکلا، پرستاران یا مهندسان باید حتما مدرک تائید شده آلمان را داشته باشند. این حرفه ها در آلمان بنام«حرفه های تنظیم شده» نامیده می شوند. اگر می خواهید در یک حرفه تنظیم شده کار کنید، باید حتما مدرک خود را تائید کنید.
همچنان اگر می خواهید در یک حرفه‌ صنایع دستی به عنوان کار آفرین کسب و کار شخصی خود را داشته باشید  و این حرفه ازجمله حرفه های نیازمند مدرک تخصصی باشد، بازهم باید مدارک خود را تائید کنید. لیستی از کلیه حرفه های صنایع دستی که نیاز به مجوز و مدرک دارد را در این وب سایت Handwerksordnung بخوانید.
اما اگر شغل شما جز شغل های تنظیم  شده نیست و قرار نست به عنوان کارآفرین کار کنید، نیازی به بررسی و تائید مدارک خود ندارید، اما باز هم رسمیت داشتن مدارک در آلمان شانس شما را در بازار کار بهبود می بخشد.
در وب سایت اداره کار آلمان Arbeitsagentur می توانید بررسی کنید که آیا مدرک تحصیلی و یا آموزشی شما جزء حرفه های تنظیم شده است یا خیر. این بررسی را میتوانید در وب سایت ec.europa.eu  به زبان انگلیسی انجام دهید. 

لطفاً توجه داشته باشید: اگر مایل هستید با ویزای کاریابی یا ویزای کاری به آلمان بیایید، باید هنگام درخواست ویزا مدارک خود را ترجمه و تائید کنید.

از کجا می توانم در مورد روند بررسی و تائید مدارک خود مشاوره بگیرم؟

باید توجه کنید که قبل از ارزش یابی مدارک خود، حتما با یک مشاور متخصص مشورت کنید. اگر اداره مخصوص برای مدارک خود را نمیشناسید به هر یک از خدمات مشاوره که مراجعه کنید، کارمندان می توانند دقیقاً توضیح دهند که کدام نهاد مسئول بررسی مدرک شما است، مراحل بعدی چیست و چگونه می توانید فرایند ارسال و بررسی مدارک خود را انجام دهید.

بزرگترین مراکز مشاوره و همچنان پیشبرد أمور تائید مدارک تحصیلی، مراکز مشاوره (Netzwerk IQ) است و در بیشتر شهر های آلمان نمایندگی دارد. کارکنان این اداره در تمام مراحل فرایند بررسی مدارک به شما کمک می کنند. نمایندگی این مرکز مشاوره در منطقه خود را در این وب سایت netzwerk-iq.de بیابید.  

همچنان میتوانید از طریق ایمل به اداره «کار و زندگی درآلمان» Arbeiten und Leben in Deutschland  در این مورد اقدام کنید و راهنمایی های مربوطه را به زبان آلمانی یا انگلیسی دریافت کنید. اگر هنوز در خارج آلمان هستید میتوانید با تماس به  شماره  (۰۰۴۹۳۰۵۱۸۱۱۱۱۱) به آلمان زنگ بزنید و درخواست مشاوره برای تائید مدارک کنید.

کجا می توانم برای تائید مدارک مراجعه کنم؟

نظر به اینکه مدارک شما ازمدرسه، از دانشگاه  و یا مدرک آموزش های فنی و مسلکی باشد، ادارات مختلف مسئولیت بررسی و رسمیت بخشیدن را بر عهده دارند.

  • مدارک فراغت از مدرسه (Schulzeugnisse) توسط دفاتر مخصوص برای تائید مدارک مدرسه (Zeugnisanerkennungsstellen) درهر ایالت انجام میشود. برای یافتن یک اداره که مربوط شهر شما باشد به وب سایت اطلاعاتی انابین anabin مراجعه کنید. اگر میخواهید مدرک مدرسه خود را برای ورود به دانشگاه تأیید کنید، می توانید با دانشگاه مورد نظر خود صحبت کنید.

  • مدارك دانشگاهي (Akademische Abschlüsse) توسط دفتر تائید مدارک تحصیلی خارجی (Zentralstelle für ausländisches Bildungswesen) بررسی میشود. این اداره طبق اطلاعات پایگاه اطلاعاتی انابین anabin نظر میدهد که آیا مدارک شما در آلمان ارزش دارد یا خیر. درخواست بررسی و شناسایی مدارک دانشگاهی را می توانید مستقیماً به (ZAB) بفرسید. اطلاعات بیشتر در این مورد را در وب سایت Zeugnisbewertung جستجو کنید.

  • برای تائید مدارک آموزش‌های حرفه ای و کاری (berufliche Abschlüsse) می توانید  به سایت„Anerkennungs-Finder  مراجعه کنید و با وارد کردن مشخصات خود بیابد که کدام نهاد مسئول بررسی مدارک حرفه و یا شغل شما است. عنوان شغل خود را مستقیماً وارد کنید  و یا شغل خود را در لیست انتخاب کنید. در مرحله دوم نام شهر خود را وارد کنید. بعدا دفتری که مسئول بررسی و ارزشیابی مدارک شما است نمایش داده می شود.

اگر مطمئن نیستید که حرفه و یا شغل شما به زبان آلمانی چه عنوان میشود، برای یافتن نام دقیق آلمانی آن را در وب سایت BQ-Portals  جستجو کنید.

چگونه برای تائید مدارک خود درخواست کنم؟

پس از یافتن دفتر اصلی که مربوط به مدارک شما میشود، می توانید  درخواست بررسی و تائید مدارک خود را آنجا بفرستید. اما ابتدا باید دو کار دیگر انجام دهید:

  1.  در مورد هزینه انجام این  فرآیند حتما خود را مطلع کنید. اطلاعات بیشتر در این مورد را در بخش «از کجا می توانم حمایت مالی دریافت کنم؟» بخوانید.

  2. كليه گواهینامه ها و مدارك مربوط به اثبات مدرک تحصیلی و یا کاری خود را با خود ببرید. معمولا باید اصل و یک کپی تائید شده از همه مدارک خود را ارسال کنید.  در بیشتر موارد باید اسناد خود را توسط مترجمان معتبر شناخته شده از طرف دولت ترجمه کنید. از دفتر تائید مدارک و یا یک مرکز مشاوره بپرسید که کدام مدارک شما نیاز به ترجمه دارد. کارمندان این ادارات می توانند آدرس مترجمان معتبر دولتی را به شما  بدهند. اگر تحصیل کرده اید اما هیچ مدرکی ندارید، با یک مرکز مشاوره مشورت کنید.

پس از اینکه مدارک شما بررسی شود، یک برگه تائیدی دریافت خواهید کرد. در این نوشته شده که که آیا مدرک تحصیلی شما تائید شده است یا خیر. اگر بررسمیت شناخته شود، گواهی (Gleichwertigkeitsbescheinigung) دریافت خواهید کرد. این بدان معناست که شما از نظر فنی با فردی که مدرک آلمانی دارد برابر هستید.

اگر مدارک من تائید نشود یا نیمه پذیرقته شده باشد چه کنم؟

اگر مدرک شما پذیرفته نشده باشد، درخواست شما رد می شود. در این حالت، برای مثال می توانید با یک آژانش ارزشیابی مانند myskills.de  امتحان بدهید ومهارت ها و دانش خود نسبت به حرفه تان را ثابت کنید.  در ابن مورد با اداره جاب سنتر و یا اداره کار صحبت کنید و درخواست این امتحان را ارائه کنید. نتایج مثبت این آزمون شما را در یافتن یک شغل مناسب کمک میکند و همچنان میتوانید در همان رشته ادامه تحصیل کنید. قبل از امتحان عمومی ابتدا میتوانید اولین آزمایش کوچک را خودتان در وب سایت  www.meine-berufserfahrung.de انجام دهید. این دو تست به زبان های مختلف (آلمانی، انگلیسی، عربی، روسی، ترکی و فارسی) قابل انجام است.
اگر مدرک تحصیلی شما فقط نیمه بررسمیت شناخته شده باشد، برای دستیابی به کامل شدن آن، تحت شرایط خاصی میتوانید در همان رشته ادامه تحصیل بدهید و یا امتحان بدهید تا کاملا بررسمیت شناخته شود. مراکز مشاوره شبکه « IQ» می توانند در مورد این اقدامات به شما مشاوره دهند. یک مرکز مشاوره در منطقه خود را می توانید در netzwerk-iq.de بیابید.

روند بررسی و تائید چقدر طول می کشد؟

معمولا کل پروسه نباید بیشتر از سه ماه طول بکشد. این دوره سه ماهه از هنگامی حساب میشود که همه مدارک لازم ر فرستاده باشید. در روند بررسی مدارک زیاد و پیچیده، این دوره می تواند یک بار تمدید شود وبه شش ماه برسد.

تائید مدارک چقدر هزینه دارد؟

هزینه های بررسی و تائید مدارک نظر به مدارک و شهرها بسیار متفاوت است. علاوه بر هزینه های نورمال روند بررسی مدارک (حدود ۱۰۰ تا ۶۰۰ یورو)، هزینه های دیگری برای ترجمه و تائید کپی ها هم  باید پرداخت کنید. 

از کجا می توانم برای تائید مدارک خود حمایت مالی دریافت کنم؟

اگر تحت حمایت مالی جابسنتر job centres یا اداره کار (Bundesagentur für Arbeit) هستید میتوانید از مسئول پرونده خود درخواست هزینه تائید مدارک کنید. جاب سنتر و اداره کار می توانند هزینه های رسمیت بخشیدن به مدارک و همچنین آموزش های بعدی را تأمین کنند. اگر این ادارات درخواست شما را رد کردند، از آنها بخواهید که بصورت کتبی به شما این جواب رد را ارائه کنند.  

اگر جاب سنترر و اداره کار هزینه ها را نپذیرفتن، می توانید درخواست  پول حمایت از تائید مدارک (Anerkennungszuschuss) کنید. این کمک به افرادی که پول کمی دارند تعلق میگیرد. درخواست باید به یک مرکز مشاوره از شبکه (IQ Netzwerks) ارسال شود. اطلاعات بیشتر در این مورد را در وب سایت Der Anerkennungszuschuss دنبال کنید.

برای افرادی که در برلین یا هامبورگ زندگی می کنند، روش دیگری نیز برای دریافت حمایت مالی برای این پروسه وجود دارد. اطلاعات بیشتر در مورد این کمک ها در برلین را در وب سایت  berlin.de بخوانید و برای این کمک ها در هامبورگ به سایت diakonie-hamburg.de مراجعه کنید.  

لطفاً توجه داشته باشید: شما باید قبل از ارائه درخواست خود برای بررسی و تائید مدارک، از این گزینه های برای حمایت مالی استفاده کنید. اگر بعدا از درخواست تائیدی مدارک درخواست  کمک مالی کنید، دیگر نمی توانید ازحمایت مالی برخوردار شوید.