قانون بیمه بازنشستگی چگونه است؟

اگر در آلمان کار کنید و بیش از ۴۵۰ یورو در ماه درآمد داشته باشید، کارفرمای شما به طور خودکار بخشی از حقوق و دستمزد شما را به بیمه بازنشستگی پرداخت خواهد کرد. علاوه بر این، کارفرمای شما هم باید یک مقدار هزینه به عنوان سهم خودش برای به بیمه بازنشستگی شما پرداخت کنید. یعنی مقدار بیمه بازنشستگی را شما و کارفرما بصورت مشترک پرداخت میکنید. دولت همه این بیمه ها را جمع آوری میکند.  این پول ها برای افرادی که در حال حاضر بازنشسته هستند پرداخت می شود. اگر بعدا شما هم بازنشسته میشوید، حقوق بازنشستگی شما توسط نسل جوان که کار میکنند و این بیمه ها را پرداخت میکنند پرداخت می شود.

چه کسی هزینه های بیمه بازنشستگی عمومی (gesetzliche Rentenversicherung) را پرداخت میکند؟

همه کارکنانی که تحت پوشش بیمه اجتماعی قرار می گیرند (افرادی که درآمد بیش از ۴۵۰ یورو در هر ماه دارند) به صورت اجباری و خودکار چند درصد درآمد خود را به بیمه بازنشستگی پرداخت می کنند. افرادی که  مجبور به پرداخت این بیمه ها نیستند (کارمندان دولتی یا افراد کار آزاد برای خود انجام میدهند) می توانند به طور داوطلبانه به بیمه بازنشستگی عمومی عضو شوند و پرداخت کنند. اطلاعات بیشتر در مورد حداقل سال های که باید پول بیمه پرداخت کنید را در بخش «آیا من حقوق بازنشستگی  دارم؟» بخوانید.

آیا من میتوانم ازحقوق بازنشستگی آلمان برخوردار شوم؟

برای دریافت حقوق بازنشستگی آلمان باید شرایط خاصی مانند حداقل سن برای حقوق بازنشستگی و حداقل دوره پرداخت این بیمه را رعایت کنید.

  • حداقل سن  قانونی برای بازنشستگی (Regelaltersrente) بستگی به سال تولد شما دارد. اگر بعد از سال ۱۹۶۴ متولد شدید، در سن ۶۷ سالگی مجاز به بازنشستگی هستید. اگر قبلا از این سال به دنیا آمده اید، ممکن است زودتر از سن ۶۷ سالگی بازنشسته شوید. شما می توانید حداقل سن خود را در وب سایت  finanztip.de بررسی کنید.
  • برای برخوردار شدن از بیمه بازنشستگی، حداقل باید ۵ سال کار کرده باشید و هزینه های بیمه را پرداخت کرده باشید.

علاوه بر حداقل سن برای حقوق بازنشستگی، برنامه های دیگر مانند حقوق بازنشستگی برای سالمندانی که برای مدت طولانی به شرکت بیمه پرداخت کرده اند Altersrente für langjährig Versicherte، حقوق بازنشستگی برای سالمندانی که بصورت ویژه و طولانی  کار کرده اند Altersrente für besonders langjährig Versicherte و حقوق بازنشستگی برای افراد معلول Altersrente für schwerbehinderte Menschen هم وجود دارد. این گروه ها میتوانند زودتر از گذراندن حد اقل سن درخواست بازنشستگی کنند. اما ممکن است حقوق بازنشستگی کمتری دریافت کنند. جزئیات بیشتر در مورد این را در deutsche-rentenverischerung.de زیر بخوانید.

لطفا توجه داشته باشید: اگر هرگز به صندوق بیمه بازنشستگی پرداخت نکردید و یا به حداقل دوره بیمه (پرداخت پنج سال) نرسیده اید، حق دریافت بیمه بازنشستگی درآلمان ندارید.

چگونه و کجا می توانم درخواست حقوق بازنشستگی کنم؟

اگر در آلمان زندگی می کنید، درخواست بازنشستگی خود را باید به اداره بیمه بازنشستگی آلمان (Deutschen Rentenversicherung) ارسال کنید. حتی اگر شما در کشورهای دیگری اروپایی غیر از آلمان هم کار کرده باشید، حقوق بازنشستگی خود را میتوانید دریافت کنید. اداره بیمه بازنشستگی آلمان درخواست شما را به ادارت بیمه در سایر کشورهای که کار کرده اید ارسال می کند.

همچنان اگر در آلمان کار کرده اید و حالا در کشور دیگری زندگی می کنید، حقوق بازنشستگی آلمانی خود را میتوانید از اداره بیمه آن کشور درخواست کنید. سپس انها درخواست بیمه شما را به بیمه بازنشستگی آلمان میفرستند. اگر شما به طور دائم (یعنی بیش از شش ماه) خارج از اتحادیه اروپا زندگی کنید، حقوق بازنشستگی شما به طور کلی کاهش می یابد. بهتر است قبل مهاجرت به کشور دیگری خارج از اروپا، با مراکز مشاوره بیمه بازنشستگی آلمان Beratungsstelle der Deutschen Rentenversicherung  و یا خط تلفن ۰۸۰۰۱۰۰۰۴۸۰۰  در آلمان مشورت کنید.

برای اطمینان از اینکه حقوق بازنشستگی خود را در زمان معین دریافت کنید، باید حداقل سه ماه پیش درخواست خود را ارسال کنید. درخواست خود را می توانید بصورت آنلاین از طریق وب سایت deutsche-rentenversicherung.de  و یا ازطریق پست بفرستید. مراکز مشاوره بیمه بازنشستگی آلمان می توانند شما را در تکمیل درخواست شما کمک کنند. برای درخواست باید مدارک زیر را ارسال کنید:

•       پاسپورت یا کارت شناسایی

•       شماره بیمه بازنشستگی شما

•       نام بیمه درمانی شما و شماره بیمه

•       شماره شناسایی مالیات

•       مدارک تحصیلی

•       حساب بانکی شما

اگر فرزند دارید، باید گواهی تولد فرزندان خود را نیز ارسال کنید. هنگام تکمیل درخواست، مهم است که همه دوره های کاری خود را در تمام کشورهای عضو اتحادیه اروپا و کشور های هم پیمان مشخص کنید.

لطفا توجه داشته باشید: اگر درخواست بازنشستگی خود را بیش از حد دیرفرستاده اید، و یا پرونده شما به دلیل پیچیده بودن زیاد طول بکشد، ممکن حقوق بازنشستگی شما سه ماه کمتر پرداخت شود.

آیا دوره کاری من در خارج از آلمان هم برای بیمه حساب میشود؟

دوره های کاری که در خارج از آلمان کار کرده اید، در شرایط خاص، به عنوان دوره های بیمه به حساب می آیند تا حداقل دوره بیمه را بتوانید کامل کنید. اما به عنوان یک قاعده، بازنشستگی کامل را دریافت نمی کنید، اما هر کشور به شما حقوق بازنشستگی ای را که در آن کشور رایج است پرداخت میکند. بنابراین ممکن است چندین حقوق بازنشستگی از کشورهای مختلف دریافت کنید.

برای حساب شدن دوره های کاری برای کامل کردن حداقل دوره های بیمه که برای دریافت بیمه از آلمان لازم است، باید کشور دیگری که در ان کار کرده اید، عضو اتحادیه اروپا و یا از کشورهای هم پیمان مانند (ایسلند، لیختناشتاین، نروژ، سوئیس) باشد. دروب سایت اداره بیمه آلمان deutsche-rentenversicherung.de لیست کشورهای که دوره کاری شما در آلمان پذیرفته میشود را مشاهده میکنید.

لطفا توجه داشته باشید: برای هر کشوری که در آن شما حق بیمه بازنشستگی دارید، سن بازنشستگی و مقررات همان کشور اعمال می شود.

آیا می توانم به عنوان یک بازنشسته کار کنم؟

بله، به عنوان یک بازنشسته می توانید به هراندازه که دوست دارید کار کنید. اما تمام قوانین مربوط به مالیات و بیمه های اجتماعی مانند همه به بازنشستگان هم اعمال می شود. چون که در حال حاضر حقوق بازنشستگی دریافت می کنید، مجبور نیستید که هزینه بیمه بازنشستگی پرداخت کنید. اما برای افزایش حقوق بازنشستگی خود در آینده می توانید به طور داوطلبانه هزینه بیمه بازنشستگی هم بپردازید.

لطفا توجه داشته باشید: اگر شما به عنوان فردی که سالهای زیادی هزینه بیمه پرداخت کرده  اید و میخواهید قبل از سن ۶۷ سال باز نشسته شوید، ممکن است تنها به مقدار معینی (در حال حاضر ۶۳۰۰ یورو) در هر سال بتوانید بدون کسر درآمد داشته باشید. اگر درآمد بیشتری داشته باشید، درآمد اضافی شما از حقوق بازنشستگی شما کسر خواهد شد.

به عنوان یک بازنشسته بیمه درمان من چه میشود؟

به طور کلی، افرادی که حقوق بازنشستگی عمومی دریافت می کنند، تحت خدمات بیمه درمانی بازنشستگان (KVdR) هستند. این بیمه ها توسط شرکت های بیمه عمومی مانند (AOK و TKK غیره ) کار میکنند. اگر شما در نیمه دوم زندگی کاری خود مشغول به کار بودید و حداقل ۹۰٪  هزینه های بیمه را پرداخت کردید، معمولا مجبور خواهید شد که عضو بیمه های (KVdR) شوید. اگر شما این الزامات را برآورده نکنید، می توانید به طور داوطلبانه در شرایط خاصی عضو (KVdR) شوید. بهتر است قبل از بازنشستگی، بررسی کنید که آیا می توانید از این بیمه ها استفاده کنید یا خیر. در این مورد از شرکت بیمه درمانی خود بپرسید.

سهمیه ای که باید برای KVdR پرداخت کنید بستگی به میزان درآمد شما دارد. این شامل حقوق بازنشستگی و سایر درآمد شما مانند شغل نیمه وقت میشود.

اطلاعات بیشتر در مورد بیمه درمانی برای بازنشستگان در وب سایت مرکز حمایت از مصرف کنندگان Verbraucherschutzzentrale بخوانید.

آیا همین که به سن بازنشستگی رسیدم، دیگر نمیتوانم کار کنم؟

نه، هیچ زمان مشخصی برای اینکه شما مجبور باشید بازنشسته شوید وجود ندارد. بنابراین شما هیچ مجبور به بازنشستگی نمیشوید حتی اگر سن مورد نظر را هم کامل کرده باشید. شما تا هر مدتی که بخواهید میتوانید کار کنید و این کار حتی بعدا مقدار حقوق بازنشستگی شما را بلند میبرد. یعنی اگر با وجود کامل  کردن سن بازنشستگی باز هم کار میکنید، به مقدار۰.۵ درصد حقوق زیادی از حقوق نورمال بازنشستگی دریافت میکنید.

لطفا توجه داشته باشید: گاهی اوقات قرارداد کار شما طوری ایجاد میشود که با کامل کردن سن بازنشستگی به طور خودکار پایان می یابد. اگر این مورد در باره شما صدق نکند، بازنشستگی اجباری دیگری وجود ندارد.

حقوق بازنشستگی چگونه محاسبه می شود؟

مقدار حقوق بازنشستگی شما بستگی به این دارد که چند سال کار کرده اید، چقدر برای بیمه بازنشستگی پرداخت کرده اید و در آمد شما چقدر بوده است. هر چه بیشتر پرداخت کرده باشید و درآمد شما بالا بوده باشد، به همان اندازه حقوق بازنشستگی شما هم بالاتر خواهد بود. دوره های که کار کرده اید و هزینه بیمه بازنشستگی را پرداخت کرده اید فقط جز دوره های کار شما حساب میشود. وقت های که به دلیل مریضی، بچه دار شدن، مدرسه، تحصیل و غیره پول بیمه پرداخت نکرده اید به حساب نمی آید.

چگونه بدانم که در آینده چه مقدار حقوق بازنشستگی دریافت خواهم کرد؟

سالانه یک نامه از بیمه بازنشستگی دریافت میکنید و این اطلاعات را می توانید دراین برگه سالانه اطلاعات حقوق بازنشستگی بخوانید. بطور مثال در نامه نوشته میشود که اگر همچنان به درآمد مشابه خود ادامه دهید، چقدر تا به حال پرداخت کرده اید و حقوق بازنشستگی شما چقدر خواهد بود. همچنین اطلاعات مربوط به زمانی که می توانید بازنشسته شوید هم در این نامه سالانه نوشته میشود.

اطلاعات حقوق بازنشستگی به طور خودکار همه ساله ارائه می شود، اگر حداقل ۲۶ سال سن داشته باشید و برای مدت حداقل پنج سال هزینه بیمه را پرداخت کرده باشید. اگر حداقل ۵۵ سال  سن داشته باشید، هر سه سال یکبار، یک نامه اطلاعاتی دقیق تر دریافت خواهید کرد. علاوه بر این، میتوانید از اداره بیمه خود هم درخواست اطلاعات حقوق بازنشستگی کنید.

در صورت بروز اشتباه در اطلاعات حقوق بازنشستگی، می توانید با مراکز مشاوره بیمه بازنشستگی آلمان Beratungsstellen der Deutschen Rentenversicherung در هر زمان تماس بگیرید.

شماره بیمه بازنشستگی (Rentenversicherungsnummer) چیست؟

شماره بیمه بازنشستگی (RVNR) یک عدد دوازده رقمی است که در تمام طول زندگی قابل استفاده است. نوزادانی که بعد از سال ۲۰۰۵ در آلمان متولد میشوند این شماره را هنگام تولد دریافت می کنند. بعضی افراد زمانی که اولین کار خود را شروع می کنند یا زمانی که برای اولین بار از طریق جاب سنتر به یک بیمه بهداشتی سلامتی عمومی ثبت نام می شوند.

شماره بیمه بازنشستگی خود را در کارت بیمه های اجتماعی خود و هم در نامه های که از اداره بیمه بازنشستگی خود دریافت میکنید مشاهده میکنید. اگر این شماره را گم کرده اید، می توانید از بیمه درمانی یا اداره بیمه بازنشستگی Beratungsstelle der Deutschen Rentenversicherung  و یا خط تلفن ۰۸۰۰۱۰۰۰۴۸۰۰  به صورت رایگان دریافت میکنید. 

اگرحقوق بازنشستگی دریافت نکنم یا حقوقم بسیار کم باشد چکارم کنم؟

اگر حقوق بازنشستگی دریافت نمی کنید یا حقوق بازنشستگی شما بسیار کم است و نمیتوانید با ان زندگی کنید، می توانید درخواست کمک های پایه (Grundsicherung) کنید. این کمک ها مشابه کمک های اجتماعی است و متوانید از ان هزینه های اجاره، هزینه های اضافی، بیمه درمانی و پرستاری و همچنین غذا و لباس خود را پرداخت کنید.

برای دریافت این کمک ها به پیش شرط های زیر نیاز دارید:

•       به حد مجاز سن برای بازنشستگی رسیده اید.

•       دارایی ندارید و درآمد ماهانه شما کمتر از ۸۳۸ یورو است. درآمد شامل حقوق بازنشستگی، دستمزد و ممکن است از کار و درآمد همسر شما باشد.

•        در آلمان زندگی کنید

•       اجازه اقامت یا شهروندی آلمانی داشته باشید.

برای پول امنیت پایه (Grundsicherung) مستقیما در دفتر سوسیال در محل اقامت خود درخواست کنید. شما باید این برنامه را هر ۱۲ ماه تمدید کنید. به یاد داشته باشید که درخواست را به موقع ارسال کنید. اطلاعات بیشتر را اینجا Die Grundsicherung: Hilfe für Rentner بخوانید.

اگر بازنشسته باشم میتوانم اقامت دائم آلمان را دریافت کنم؟

یکی از الزامات اساسی برای دریافت اقامت دائم آلمان (Niederlassungserlaubnis) این است که بتوانید هزینه های زندگی خود را پرداخت کنید. این بدان معنی است که شما باید ازپول سوسیال و جاب سنتر بسیار کم و یا هیچ  استفاده نکنید. اینکه چند درصد از هزینه های زندگی خود را میتوانید از سوسیال دریافت کنید که بتوانید درخواست اقامت دائم کنید، در هر ایالت فرق میکنید. میتوانید با کارمندان آوسلندر بیهورده در موردش مشورت کنید. اگر حقوق بازنشستگی شما در حدی باشد که نیاز به کمک دولت نداشته باشید میتوانید درخواست اقامت دائم کنید.

اطلاعات بیشتر در مورد اقامت دائم را در فصل اقامت دائم در آلمان بخوانید.

اگر قبل از رسیدن به سن بازنشستگی به دلایل دیگری نتوانم کار کنم، چه کنم؟

اگر به دلیل بیماری یا حادثه برای همیشه نمیتوانید کار کنید و یا هم به اندازه بسیار کم میتوانید کار کنید، می توانید درخواست بیمه بازنشستگی به دلیل عدم توانایی کار کردن (Erwerbsminderungsrente) دریافت کنید. برای درخواست این بیمه باید شرایط زیر را داشته باشید:

  • هنوز  به سن بازنشستگی نرسیدید.
  • نمی توانید به طور دائمی تمام وقت و یا حداقل ۶ ساعت در روز کار کنید.
  • حداقل ۵ سال پول بیمه پرداخت کرده باشید و حداقل ۳ سال مشمول بیمه های اجباری بوده باشید.

لطفا توجه داشته باشید: اگر شما دیگر نمی توانید در حرفه اصلی خود کار کنید اما قادر به انجام کار در حرفه های دیگر هستید، از مزایای  بیمه عدم توانایی برای کار برخوردار نمیشوید

بر علاوه بیمه بازنشستگی، چه نوع برنامه برای مراقبت و حمایت بیشتر در زندگی کهن‌سالی در آلمان وجود دارد؟

برای پرداخت هزینه های زندگی در دوران بازنشستگی در آلمان راه های مختلفی وجود دارد. علاوه بر بیمه بازنشستگی عمومی، بیمه های (Betriebsrente ، Riester، Rürup-Rente)  هم وجود دارد که نظر به شغل و مقدار حقوق ممکن است از آن برخوردار شوید. علاوه بر این، می توانید در زمان کارکردن سرمایه گذاری خصوصی انجام دهید و در زندگی کهن‌سالی از آن بهره مند شوید.

  • حقوق بازنشستگی شغلی (Betriebsrente) گزینه دیگری برای دریافت حقوق بازنشستگی برای کارکنان است. برای دریافت این بیمه، شما در دوران کار مقدار مشخصی از درآمد خود را در یک حساب ویژه پس انداز میکنید و کارفرمای شما هم ماهانه یک مقدار به آن اضافه می کند. این بیمه در کنار بیمه بازنشستگی در آینده شما را کمک خواهد کرد. در مورد این بیمه ها از کارفرمای خود بپرسید.
  • حقوق بازنشستگی (Riester  وRürup-Rente) کمک های دولتی است که به افراد کمک میکند از درآمد شان در دوران کار بیشتر با برنامه های صرفه جویی پس انداز کنند. این برنامه اما برای همه قابل اجرا نیست و ارزش زیادی ندارد. سیستم حقوق بازنشستگی ریستر (Riester) طوری است که شما ماهانه مقدار مشخصی از پول را به حساب بازنشستگی خود پس انداز میکنید و در مقابل دولت هم یک مقدار به این حساب ماهانه میپردازد و میتوانید این پول را در هنگام بازنشستگی استفاده کنید. همه افرادی که بیمه های اجتماعی پرداخت میکنند میتوانند از این برنامه استفاده کنند. این برنامه به خصوص برای افراد با درآمد پائین و دارای بچه ارزشمند است. اطلاعات بیشتر در مورد حقوق بازنشستگی روستر  را در وب سایت vzhh.de بخوانید. بازنشستگی روروپ (Rürup-Rente) بیشتر بدرد کسانی میخورد که کار آزاد میکنند.
  • از طریق سرمایه گذاری  خصوصی میتوانید در زمان بازنشستگی از بهره آن استفاده کنید. پول خود را به صورت سودآور به عنوان سرمایه (به عنوان مثال، از طریق خرید سهام یا املاک) سرمایه گذاری می کنید و در آینده از این پول یا درآمد آن زندگی کنید.

اینکه که کدام نوع برنامه بازنشستگی برای شما مفید تر است؟ بستگی به سن، درآمد، منابع مالی، و وضعیت خانواده شما دارد. البته تمایل شما برای ریسک گرفتن هم مهم است. برای اکثر مردم، ترکیبی از گزینه های مختلف بهترین است. شما می توانید در مورد این موضوع از مرکز حمایت از مصرف کننده ها Verbraucherschutzzentrale سوال کنید.