Okulda mesleki eğitim nedir?

Okulda mesleki eğitim sadece okulda gerçekleşir. Bu eğitim programları özellikle sağlık, bakım, satış veya teknik alanlarındaki işler ve tasarımla ilgili işler için geçerlidir. Okul temelli mesleki eğitim programında, bir meslek yüksek okulu veya ticaret okulunda eğitim görür ve şirketlerde veya sosyal çalışmalar yapan kurumlarda uzun süreli staj yaparak, aldığınız eğitimi pratiğe dökebilirsiniz. Okulda mesleki eğitim bir ila üç yıl arası sürer. Okulda mesleki eğitim veren hem devlet okulları hem de özel okullar vardır, ancak özel okullar için genelde ödeme yapmanız gerekir.

Okulda mesleki eğitim için hangi ön koşullar gereklidir?

Okulda ve çalıştığınız yerde Almanca konuşabilmeniz gerekir. Ayrıca sınavlar da Almanca dilinde olur. Hangi dil seviyesinide olmanız gerektiği yapacağınız mesleğe bağlıdır.

Mesleki eğitime başlamanız için gereken mezuniyet belgesi, kariyer hedeflerine ve seçtiğiniz mesleki eğitim programına bağlıdır. Mezuniyet belgenizi kendi ülkenizden aldıysanız, ilk önce Almanya'da denkliğini almanız gerekir.

Okul temelli mesleki eğitime başvurmak için, bir meslek okuluna başvurmanız gerekir; ve bu başvuru için, bir Alman okulundan aldığınız ya da kendi ülkenizden size verilen ve Almanya’da denkliğini aldığınız bir mezuniyet belgesine ihtiyacınız vardır. Mezuniyet belgeniz ne kadar iyiyse, meslek okuluda kabul edilme şansınız da o kadar çok olacaktır. Bazı meslekler için, sahada iş deneyiminiz olduğuna dair kanıt da (örneğin, staj belgesi) sunmanız gerekir.

Bazı alanlarda, mesleki eğitime başvurmak için belirli bir yaşa ulaşmış olmanız gerekir. Bunun anlamı ilke olarak yaş sınırlamasının olmadığıdır. Mesleki eğitiminize başladığınızda kaç yaşında olursanız olun, yalnızca temel zorunlu eğitimi (Almanya'da dokuz yıl) bitirmiş olmanız beklenir.

Okulda mesleki eğitim yapabilmek için oturum durumumun nasıl olması gerekir?

Okulda mesleki eğitime başlamak için ("Schulische Ausbildung"), çalışma iznine sahip olmanıza gerek yoktur. Bunun anlamı, sığınmacı ya da "Duldung" sahibi biri olarak, Yabancılar Dairesinden izin almadan, okulda mesleki eğitime başlayabileceğinizdir.

"Duldung"/Oturum İzni alabilmek için mesleki eğitim

Temmuz 2016'dan bu yana, eğer Almanya'da bir mesleki eğitim programına başladıysanız ya da kabul aldıysanız Müsamaha Belgesi (Duldung) alabilirsiniz. Bu konuda daha fazla bilgi için lütfen Eğitim Sebebiyle Müsamaha Belgesi (Ausbildungsduldung) bölümümüzü okuyunuz. 

Mesleki eğitim yapacak bir yeri nasıl bulabilirim?

Alman devleti, iş veya eğitim fırsatı arayanlara destek sağlar. Federal İş Bulma Bürosu bu hizmeti vermekten sorumludur. Federal İş Bürosu tarafından yönetilen Jobcentre, eğitim ve istihdam konusunda ücretsiz danışmanlık sunmaktadır. Ancak burada çalışan personelin çoğu sadece Almanca konuşmaktadır.

Gençlik Göçmenlik Hizmeti ("Jugenmigrationsdienst") ve Yetişkinler İçin Göçmenlik Danışma Bürosu ("Migrationsberatung für Erwachsene") da eğitim yeri arayan göçmenlere yardımcı olur. Bu sayfada bölgenizdeki Gençlik Göçmenlik Hizmetini bulabilirsiniz. Burada da, en yakınınızdaki Yetişkinler İçin Göçmenlik Danışma Bürosunu bulabilirsiniz. Buralarda çalışan personel birkaç farklı dilde hizmet vermektedir.

İstediğiniz eğitim pozisyonunu bulmak için, www.ausbildung.de, http://www.azubi.de/ ve kursnet’i  deneyebilirsiniz. Yaşadığınız yerdeki Ausbildung fırsatlarına bakmak için planet-beruf.de de faydalı bir web sitesidir.

Nasıl ve ne zaman başvurabilirim?

Okulda mesleki eğitim yapmak için seçtiğiniz okullara başvurmanız gerekir. Çoğu zaman okulların son başvuru tarihleri olduğunu ve bu tarihleri kaçırmamanız gerektiğini unutmayın. Daha detaylı bilgi için bu okulları veya web sitelerini ziyaret edebilirsiniz.

Http://www.azubi.de/ adresinde, nasıl başarılı bir başvuru hazırlayacağınıza dair ipuçları bulabilirsiniz (Almanca). İş görüşmesi için bilmeniz gereken ana kurallara da yine bu sitede ulaşabilirsiniz. Doğru iş başvurusu nasıl hazırlanır ve iş görüşmesinin etkili olması için ne giyilir gibi birçok konuda bilgi almak için planet-beruf.de sitesini ziyaret edebilirsiniz. Gençlik Göçmenlik Hizmeti ("Jugenmigrationsdienst") ve Yetişkinler İçin Göçmenlik Danışma Bürosu da başvurunuz sırasında size yardımcı olabilir. Bu sayfada bölgenizdeki Gençlik Göçmenlik Hizmetini bulabilirsiniz. Burada da, en yakınınızdaki Yetişkinler İçin Göçmenlik Danışma Bürosunu bulabilirsiniz. Buralarda çalışan personel birkaç farklı dilde hizmet vermektedir. Bu konu hakkında daha fazla bilgiye ulaşmak için İş Arama ve İş Başvurusu bölümümüze bakabilirsiniz.

Okulda mesleki eğitim sırasında geçimimi nasıl sağlarım?

Okul temelli mesleki eğitim ("Schulische Ausbildung") yaptığınız sırada para kazanmazsınız. Hatta bazı özel okullarda, harç ücreti dahi ödemek zorunda kalabilirsiniz. İstisna: Sağlık / bakım sektöründe mesleki eğitimi almayı tercih ederseniz, hastane ve bakım evlerindeki eğitim süreleri uzun olduğundan dolayı maaş alırsınız. Örneğin, bir hemşire olarak, eğitiminizin ilk yılında brüt olarak 1091 €, ikinci yılında brüt olarak 1152 € ve son yılında brüt olarak 1253 € ödeme alırsınız (2019 itibariyle) ve sosyal sigorta masraflarınız ve muhtemelen vergiler bu ödemeden düşülür.

Belli koşullar altında, okul temelli mesleki eğitiminiz sırasında öğrenci ödeneği ("Schüler-BAföG") alabilirsiniz. BAföG ("Bundesausbildungsförderungsgesetz") öğrencilere sağlanan, devlet destekli bir mali yardımdır. Destek miktarı kişiye özel olarak hesaplanır, ancak maksimum aylık tutar 590 ve 790 avro arası olur (2019 itibariyle). Öğrenciler için BAföG'den farklı olarak, genellikle BaföG’den aldığınız yardımı geri ödemeniz gerekmez.

BAföG’den faydalanabilmek için aşağıdaki koşulları karşılıyor olmanız gerekir:

Ancak Alman olmayan bir vatandaş ancak aşağıdaki şartlarda destek alabilir:

BAföG başvurunuzdan hangi yetkili makamın sorumlu olduğunu öğrenmek için, 0800-223 63 41 numaralı BAföG telefon hattını arayabilirsiniz. Sorumlu kurum hakkında daha fazla bilgi edinmek ve ihtiyacınız olan belgeleri öğrenmek için Federal Eğitim ve Araştırma Bakanlığının internet sayfasını ziyaret edebilirsiniz.

Dikkat: Sığınmacıların BAföG'den faydalanma hakları yoktur. Ancak, Almanya'ya geldikten sonraki ilk 15 ay içinde, okulda mesleki eğitime başlayan sığınmacılar, Sığınmacıların Yararları Yasası kapsamında yardımlar alırlar.

İlke olarak, okul temelli mesleki eğitim sırasında işsizlik ödeneği II (ALG II) alamazsınız. (İstisna: Sonunda Fachabitur veya Abitur gibi bir mezuniyet belgesi alacağınız okul temelli bir meslek eğitim programına katılırsanız, Jobcentre’da ALG II için başvurabilirsiniz.)

Ancak, kiranızı ödemenize yardımcı olacak bir mali yardım olan konut ödeneği ya da "Wohngeld" için başvurabilirsiniz. Konut ödeneği almanın ön koşulu yasal yaşta olmak ve ebeveynlerden bağımsız olarak yaşamaktır. Bu konuyla ilgilenen yetkili makamları bulmak için, internete "Wohngeld" ve yaşadığınız şehrin adını yazarak arama yapabilirsiniz.

Eğitim sırasında, haftada on saate kadar başka bir işte çalışma hakkınız vardır.

Hangi meslek eğitimi benim için uygun?

Size uygun mesleki eğitimini bulmak için, İş Bulma Bürosuna şahsen gidip danışabilir veya 0800/4 5555 00 numaralı telefonu arayarak danışmanlık alabilirsiniz (Almanya'da ücretsizdir, yurtdışından arıyorsunuz 0049 911 12031010'u aramanız gerekir ve ücretlidir). Buradaki uzmanlar niteliklerinize ve ilgi alanlarınıza uygun bir meslek eğitimi bulma konusunda size yardımcı olacaktır. Ancak burada hizmet veren personel sadece Almanca konuşmaktadır. Ayrıca www.ausbildung.de,
Berufenet, azubi.de https://berufenet.arbeitsagentur.de/ ve IHK iş arama motoru gibi birçok siteden mesleklerle ilgili bilgi alabilirsiniz. Gençlik Göçmenlik Hizmeti ("Jugenmigrationsdienst") ve Yetişkinler İçin Göçmenlik Danışma Bürosu da ("Migrationsberatung für Erwachsene") sizin için doğru olan mesleki eğitim programını seçmeniz konusunda size yardımcı olabilir. Buradaki personel birçok farklı dilde hizmet vermektedir.

Okulda mesleki eğitim sonucu yapabileceğiniz meslekler hakkında bilgi edinmek için pek çok Alman şehrinde düzenlenen iş fuarlarını da ziyaret edebilirsiniz. Bu fuarların düzenlediği tarihleri Planet-Beruf.net adresinde bulabilirsiniz.

Ayrıca "Positivliste" olarak tanımlanan meslekler listesine de bakabilirsiniz. Bu listede, Almanya’da rağbet görmeyen meslekler” ("Mangelberufe") olarak kabul edilen işlerdeki mesleki eğitim programlarını bulabilirsiniz. Bunun anlamı, bu alanlarda mesleki eğitime başlamaya karar verirseniz, çok sayıda boş yer olduğu ve bu şekilde çalışma izni almak daha kolay olduğu için iş piyasasına daha hızlı giriş yapabileceğinizdir. "Positivliste" iş piyasasındaki dinamiklere göre değişim gösterir. 

Mesleki eğitiminizi tamamladıktan sonra ne olacak?

Eğitiminizin sonunda, mesleki eğitim akademisinden (“Berufsakademie”) veya mesleki eğitim programlarını organize eden mesleki eğitim odasından (HWK veya IHK) bir sertifika alırsınız.

Mesleki eğitimden sonra ne gelir? Sertifikanızı almadan, mesleki eğitiminiz sonrasında ne yapmak istediğinizi düşünmeye başlayabilirsiniz. Birçok seçenek vardır:  bir iş kurabilir, eğitime devam edebilir veya üniversiteye başlayabilirsiniz.