Taşeron işçiliğin avantaj ve dezavantajları nelerdir?

Genelde taşeron iş yapan bir firmayla iş sözleşmesi yapmak daha kolaydır. Taşeron işçilik Alman iş piyasasına giriş yapabilmeniz için iyi bir başlangıç olabilir. Değişik firmalarda taşeron olarak çalışarak hem birçok deneyim kazanmış hem de meslek hayatınızda işinize yarayacak birçok insanla tanışmış olursunuz. Bazen taşeron işçiler, geçici olarak çalışmaya geldikleri firma tarafından beğenilip tam zamanlı çalışan olarak da işe alınabilirler. Tabii bu durum ancak size taşeron iş sağlayan firmayla olan sözleşmenizin sona erdirmeniz ya da sözleşmenin süresinin sona ermesiyle mümkündür.

Taşeron işçiliğin dezavantajları da vardır. Sizi taşeron işçi sağlayan firma aracılığıyla ulaşan şirket, ödemeyi size değil bu firmaya yapar. Firma da yaptığı bu aracılıktan kâr elde etmek için, size sürekli bir çalışanın alacağından daha az miktarda bir ödeme yapar. Buna ek olarak, taşeron işçi olarak sürekli başka firmalarda çalışmak, çalışma ortamınızın da sürekli değişmesine sebep olur ve her seferinde yeni bir işe ve yeni çalışma arkadaşlarına alışmanız gerekir. Hatta bazı durumlarda, çalışmak için evinizden uzakta bir yere gönderilebileceğinizden, iş için gitmek zorunda kalacağınız uzun seyahatleri de göz önüne almalısınız.

Haklarım nelerdir?

Taşeron işçilerin hakları taşeron işçilikle ilgili hazırlanan yasa ile (AÜG) düzenlenmiştir. Taşeron işçi sağlayan birçok firma, sanayi toplu sözleşmelerine tabidir.  Sanayi toplu sözleşmeleri, belirli bir sanayi dalında şirketler ve sendika arasında, çalışma şartları hakkında yapılan sözleşmelerdir.

  • İşçilerin, içinde bütün çalışma koşullarının bildirildiği, bir kanıt yazısı alma hakları vardır. Bu koşullar, işin başlama saati, süresi, işin tanımı, maaşın miktarı, haftalık çalışma saati gibi maddelerden oluşur. İşvereninizle bir sorun yaşadığınız takdirde bu kanıt yazısı büyük önem taşır.
  • Taşeron işçiler, taşeron olarak çalışılan şirkette düzenli olarak çalışanlarla aynı çalışma şartlarına sahiplerdir. Bu da oradaki patronun, çalışanlara hiçbir şekilde farklı davranmaması gerektiği anlamına gelir.
  • Aynı firma için 18 aydan fazla çalışma hakkınız yoktur. Sizi taşeron işçi olarak şirketlere gönderen firma, bunu 18 aydan fazla bir süre için yapıyorsa, bu durum otomatik olarak, siz ve taşeron olarak çalışmaya gönderildiğiniz yer arasında bir iş ilişkisi oluşturur. Eğer böyle bir iş ilişkisinin oluşmasını istemiyorsanız, size taşeron olarak iş sağlayan firmayla olan sözleşmenize devam edebilirsiniz. Böyle bir durumda, İş Bulma Kurumuna giderek bu talebinizi yazılı olarak iletmeniz gerekir.
  • Size taşeron iş sağlayan firmadan gelen her işi kabul etmek zorunda değilsiniz. Bir kural olarak, sözleşmeye göre, sadece sözleşmenizde yer alan eylemleri gerçekleştirmeni gerekir. Mesela metal işçisi olarak işe alındıysanız, size sunulan bir güvenlik işini almak zorunda değilsinizdir. 
  • Çalışmaya başlamadan önce, size taşeron iş sağlayan firmanın size, İş Bulma Kurumu tarafından hazırlanan “taşeron işçiler için kılavuz”u vermesi gerekir. Taşeron işçi olarak sahip olduğunuz haklarınızın yazılı olduğu bu kılavuzu ana dilinizde talep etme hakkına sahipsinizdir.

Ödemem nasıl yapılır?

  • En azından asgari ücret kadar maaş alma hakkına sahipsinizdir. Batı Almanya'da taşeron işçiler için asgari ücret şu anda 10,15 avro ve Doğu Almanya'da 10,10 avrodur. 1 Nisan 2021'den itibaren Batı ve Doğu Almanya'daki taşeron işçiler için asgari ücret 10,45 avro olacak. 1 Nisan 2022'den itibaren bu tutar 10,88 avroya yükseltilecektir.
  • Eğer aynı şirkette 9 aydan uzun bir süredir çalışıyorsanız, ilke olarak, burada çalışan diğer iş arkadaşlarınızla aynı maaşı alırsınız.  Bazı iş sektörlerinde, ancak 15 aydan sonra, daimî meslektaşlarınızla aynı maaşı almanız gerektiğini belirten toplu sözleşmeler geçerli olabilir.
  • Herhangi bir şirkette çalışmıyor olduğunuz zaman bile, aylık maaşınızı almanız gerekir.
  • Ekstra olarak çalıştığınız saatler için genellikle ödeme yapılmaz. Bunun yerine, bu zamanı tatil izni olarak kullanabilirsiniz. Mesela bir gün sekiz saatten fazla çalışmak zorunda kaldıysanız, ertesi gün işten daha erken çıkabilir ya da ertesi gün işe gelmeyip evde kalabilirsiniz. Fakat öncelikle bu konuda patronunuzla bir anlaşmaya varmanız gerekir. Bu ekstra zaman kullanımı, size taşeron iş sağlayan firma tarafından düzenlenir.
  • Size taşeron iş sağlayan firmanın, taşeron olarak çalışacağınıza gitmek için yapacağınız yol masraflarını karşılaması gerekir. İşe gitme süresi çalışma süresi olarak sayılmaz. Taşeron işçi olarak çalışacağınız şirketin, size işi sağlayan firmaya olan mesafesinin sözleşmenizde yer alması gerekir.

Bana taşeron iş sağlayacak bir firmayı nasıl bulurum?

Taşeron iş sağlayan firmalar sürekli taşeron işçi arayışındadırlar. Bunun için iş ve işçi arama ilanlarını da kullanırlar. Bu konuda daha fazla bilgi için “İş Arama ve İş Başvurusu” adlı bölümümüze bakabilirsiniz.  Ayrıca yaşadığınız şehirde ya da eyalette bulunan taşeron iş sağlayan firmalara ulaşmak yerel arama sayfamızı ziyaret edebilir veya bu web sitelerine bakabilirsiniz: https://info-zeitarbeit.de/zeitarbeitsfirmen-in-deutschland ve http://www.zeitarbeit-job-netzwerk.de/

Şikayetlerimi nereye bildirebilirim?

Belirli bir şirketle ilgili sorun yaşıyorsanız bağlı olduğunuz firmanın iş konseyiyle iletişime geçebilirsiniz. İş konseyi, çalışanların işverene karşı haklarını temsil eder. Örneğin iş konseyi, yasaların ve toplu sözleşmelerin yerine getirilmesinin sağlanmasından sorumludur. Maaşınızla veya sözleşmeyle mutabık kalınan diğer düzenlemelerle ilgili bir sorununuz varsa, bu konudan size taşeron iş sağlayan firmanın iş konseyi sorumludur. Eğer sözleşmeli olduğunuz firmanın bir iş konseyi yoksa, sorunlarınızı taşeron işçi olarak çalıştığınız yerin iş konseyiyle de paylaşabilirsiniz. İş konseyinin çalışma saatleriyle ilgili bilgiye, dinlenme odasında ya da ilan panosunda ulaşabilirsiniz.

Ayrıca “Fair Integration” projesi kapsamında hizmet veren ilgili bir danışma merkeziyle de iletişime geçebilirsiniz. İşvereninizle ilgili bir sorun yaladığınız takdirdeki, burada görevli personelden birçok farklı dilde ücretsiz olarak yardım alabilirsiniz. Bölgenizdeki danışma merkezinin nerede olduğunu öğrenmek için faire-integration.de sitesine bakabilirsiniz.

Etnik kökeniniz, milliyetiniz, cinsel yöneliminiz, toplumsal cinsiyetiniz veya yaşınız sebebiyle, taşeron işçi olarak bağlı olduğunuz ve çalıştığınız firmalarda ayrımcılığa uğrarsanız, Federal Ayrımcılıkla Mücadele Ajansı ile iletişime geçebilirsiniz. Burada hizmet veren personele pazartesi günleri 13:00-15:00 saatleri arasında, çarşamba ve cuma günleri 09:00-12:00 saatleri arasında 030-18555 1855 numaralı telefon hattını arayarak veya beratung@ads.bund.de adresine e-posta göndererek ulaşabilirsiniz. Almanca, İngilizce ve Arapça olarak hizmet vermektedirler.

Lütfen unutmayın: Yukarıda belirtilen yerlerden isminizi vermeden, anonim olarak danışmanlık alabilirsiniz. Siz istemediğiniz sürece, patronunuzun yaptığınız şikâyetten haberi olmayacaktır.