په جرمني کې د کورونا واکسين

اوسمهالیز 04.08.2022

د واکسينو په اړه ټول مالومات دلته لوستلای شئ.

د کورونا وايروس او اړوندې ناروغۍ له کبله د مړينې او سختې ناروغۍ د مخنيوي لپاره د واکسينو لګول يو مهم ګام دی. البته د واکسينو په اړه لا هم ډېرې پوښتنې شته چې موږ يې دلته تاسې ته ځوابونه چمتو کړي دي. د يادونې وړ ده چې موږ له خپرولو وړاندې د ټولو مالوماتو له کره‌والي او تازه‌والي ځان ډاډه کوو، څو تاسې ته د ناسمو مالوماتو د رسېدو مخنيوی وکړو.

په څه بايد وپوهېږم؟

کولای شم د کورونا پروړاندې واکسين وکړم؟

هو. ټول هغه کسان چې په جرمني کې ثبت شوې وي او دلته د اوږدې مودې لپاره ژوند کوي، د کورونا واکسين ترلاسه کولو حق لري. د واکسينو په ځينو مرکزونو کې د ګرځندويانو او بې‌اسناده کسانو لپاره هم د واکسينو لګولو اسانتيا شته. د کورونا واکسين د ټولو لپاره وړيا دي. که ماشومانو ميندې او پلرونه وغواړي، له ۵ کالونو پورته ماشومانو ته هم واکسين کولای شي.

د بيونتېک او موډرنا واکسينو دوه دوزه کيږي او تر منځ يې له ۳ در ۶ اونيو واټن په پام کې نيول کيږي. لويان، له دوهم دوز درې مياشتې وروسته درېيم دوز هم کولای شي. که چا استرازېنکا يا جانسن اېنډجانس واکسين کړي وي، بل دوز به د موډرنا يا بيونتېک واکسينو ورکړل شي. دوه ځله واکسين شوي کسان لومړنی خونديتوب ترلاسه کوي او بايد څه موده وروسته د لا ډېر خونديتوب لپاره درېيم دوز واکسين هم وکړي.

د واکسينو لګولو لپاره د واکسينو مرکزونو  ته تلای شئ او يا له کورنيو ډاکټرانو سره د واکسينو لپاره وخت اخستلای شئ. په خپل شاوخوا کې د واکسينو مرکزونه او ډاکټران پر (zusammengegencorona.de) وېبسایت موندلای شئ. دلته خپله ايالت وټاکئ او لېنک کلېک کړئ. پر (doctolib.de) وېبسایټ هم د واکسينو لپاره وخت اخستلای شئ. پر (randstad.de) وېبسایټونو د واکسينو لپاره نوبت نيولای شئ. التبه له خپل ډاکټر څخه هم په دې اړه مالومات اخستلای شئ. د ثبت پر مهال غوره کولای شئ چې کوم واکسين اخستل غواړئ.

د يادونې وړ ده چې اوس د درملتونو کارکوونکي، د غاښونو او ژويو ډاکټران هم اجازه لري چې نورو خلکو ته واکسين ولګوي. البته دوی بايد يوازې له ۱۲ کالونو پورته کسانو ته واکسين ورکړي او مخکې له مخکې یوه لنډه روزنه ترلاسه کړي.

بايد د کورونا واکسين وکړم؟

ډېر کسان د کورونا واکسينو په اړه پوښتنې او شکونه لري. له بده مرغه په دې اړه ډېر ناسم مالومات هم خپريږي. که غواړئ کره مالومات او خپلو پوښتنو ته ځوابونه ترلاسه کړئ، (impfen-gegen-corona.eu) او (rki.de) وېبسایټونه وګورئ. د کورونا واکسينو په اړه د پوښتنو لپاره د روغتيا وزارت شمېرې (۰۸۰۰۰۰۰۰۸۳۷) ته هم وړيا زنګ وهلای شئ. دا شمېره ستاسې پوښتنو ته په ګڼو ژبو ځوابونه وايي.

له دې پرته د کورونا پر وړاندې د واکسين شوو کسانو لپاره ځانګړي قوانين شته چې په عامه ځايونو کې او سفرونو کې په پام کې نيول کيږي. دا مالومات زموږ په بل څپرکي (کورونا وايروس او ورځني ژوند) کې لوستلای شئ.

د واکسينو لګول جبري دي؟

اوس مهال د ټولو کسانو لپاره د واکسينو لګول جبري نه دي خو دا چې په کورونا د اخته شوو کسانو شمېر ورځ په ورځ لوړيږي، اوس مهال د واکسينو د جبري کېدو په اړه بحثونه کيږي. یوازې د هغو کسانو لپاره د واکسينو لګول جبري دي چې د روغتونونو، پالنځايونو، د ډاکټرانو کتنځايونو يا نورو ورته داسې ځايونو کې کار کوي د خونديتوب لپاره له اړمنو کسانو سره مخ کيږي. دا کسان بايد د ۲۰۲۲ کال د مارج مياشتې تر ۱۵مې نېټې پورې ثابته کړي چې په بشپړ ډول واکسين شوي دي.

څوک بشپړ واکسين شوي ګنل کيږي؟

لاندې کسان بشپړ واکسين شوي ګڼل کيږي:

1- هغه کسان چې دوه ځله يې موډرنا يا بيونتېک واکسين کړي وي.

2- يو ځل يې استرازېنېکا او يو ځل يې موډرنا يا بيونتېک واکسین کړي وي.

3- يو ځل يې جانسن‌اېنډجانسن او يو ځل يې موډرنا يا بيونتېک واکسین کړي وي.

4- له کورونا رغېدلي  وي او يو ځل يې موډرنا يا بيونتېک واکسین کړي وي.

البته له دوهم ځل واکسينو وروسته مو بايد ۱۴ ورځې وتلې وي څو لومړنی خونديتوب ترلاسه کړی او وکړای شئ د بشپړو واکسين شوو کسانو په توګه له اسانتياوو ګټه واخلئ. د بيونتېک او موډرنا واکسينو د دوو دوزونونو تر منځ له ۳ در ۶ اونيو واټن په پام کې نيول کيږي. لويان، له دوهم دوز درې مياشتې وروسته درېيم دوز هم کولای شي.

يادونه: که چا استرازېنکا يا جانسن اېنډجانس واکسين کړي وي، بل دوز به د موډرنا يا بيونتېک واکسينو ورکړل شي. د ۲۰۲۱ کال له دسمبر مياشتې راهيسې په جرمني کې استرازېنېکا واکسين نه کارول کيږي.

مهم: که درېيم ځل يا تقويتي واکسين (Booster-Impfung) مو نه وي کړی، له نهو مياشتو وروسته ناواکسين شوي ګڼل کېږئ او د کورنا ډيجيټل پاس مو اعتبار له لاسه ورکوي. درېيم دوز واکسين بيا له ۱۲ مياشتو وروسته خپل اعتبار له لاسه ورکوي.

کولای شم د کورونا تقويتي واکسين وکړم؟

د واکسينو د کميسيون د سپارښتنې له مخې له ۱۲ کالونو د پورته عمر لرونکي کسان د کورونا تقويتي واکسين (Auffrischungsimpfung) کولای شي. البته له ۱۸ کالونو د ډېر عمر لرونکو کسانو له وروستي ځل واکسين کېدلو څخه بايد لږ تر لږه ۳ مياشتې (په ځينو ايالتونو کې ترې دې هم کم وخت) او ۱۲ تر ۱۸ کالونو پورې عمر لرونکو کسانو لپاره له ۳ تر ۶ مياشتو تېرې شوې وي. تقويتي واکسين سملاسي معتبر ګڼل کيږي او د دوهم ځل واکسينو په شان دوو اونيو ته اړتيا نه لري.

درېيم ځل يا بوستر واکسين د اېم‌آراېن‌آ له واکسينو (موډرنا يا بیونتېک) څخه کيږي او دواړه ډېر ښه اغېز لري. د تقويتي واکسينو لپاره په خپله سيمه کې د واکسينو مرکزونو ته ورشئ او يا هم د واکسين له ګرځنډه ډلو سره اړيکه ونيسئ. همدا شان د خپل کور يا دفتر له ډاکټر سره هم واکسين کولای شئ.

د تقويتي واکسينو ترسره کوونکي د کورونا پر وړاندې لا ډېر خوندي کيږي او بيا د 2G Plus  قانون هم نه ورباندې کيږي. د بنديزونو او اسانتياوو په اړه نور مالومات زموږ په بل څپرکي (کورونا وايروس او ورځني ژوند) کې لوستلای شئ.

څوک درېيم ځل واکسين شوي او يا د هغو په شان خوندي ګڼل کيږي؟

په جرمني کې لاندې کسان درېيم ځل واکسين شوي او يا د هغوی په شان له کورونا خوندي ګڼل کيږي:

1- درې ځله واکسين شوي: هغه کسان چې پخوا دوه ځله واکسين شوي وي او بيا کورونا نه وي نيولي، درېيم ځل واکسين ورکول کيږي. که چا جانسن‌اېنډ‌جانسن واکسين کړي وي، هغوی ته هم درېيم ځل واکسين ورکول کيږي څو خوندي وګڼل شي.

2- له کورونا رغېدلي او واکسين شوي: هغه کسان چې له کورونا رغېدلي وي او بيا يې د موډرنا يا بيونتېک واکسين کړې وي، درې مياشتې وروسته د همدې واکسينو له دوهم دوز سره درېيم ځل واکسين شوي  (geboostert) ګڼل کيږي.

3- واکسين شوي او له کورونا رغېدلي: که چا دوه ځله واکسين کړي وي او بيا يې کورونا ونيسي او روغ شي، بيا هم  د درې مياشتو لپاره درې ځله واکسين شوی ګنل کيږي.

4- واکسين شوي، له کورونا رغېدلي او بيا واکسين شوي: که څوک له دوو واکسينو وروسته کورونا شي او ورغېږي، د درې مياشتو لپاره درېيم ځل واکسين شوی ګڼل کيږي. له درې مياشتو وروسته دوی ته د موډرنا يا بيونتېک واکسين ورکول کي.ي.

يادونه: که درېيم ځل يا تقويتي واکسين (Booster-Impfung) مو نه وي کړی، له نهو مياشتو وروسته ناواکسين شوي ګڼل کېږئ او د کورنا ډيجيټل پاس مو اعتبار له لاسه ورکوي. البته له درېيم ځل واکسين سره يو ځل بيا بشپړ خوندي ګڼل کېږئ او پاس مو بېرته د درې ځله واکسين شوو په شان اعتبار لري.

مهم: په ځينو ايالتونو کې ښايي پورته ياد شوي اصول يو څه بدل وي. د تقويتي واکسينو ترسره کوونکي د کورونا پر وړاندې لا ډېر خوندي کيږي او بيا د 2G Plus  قانون هم نه ورباندې کيږي. د بنديزونو او اسانتياوو په اړه نور مالومات زموږ په بل څپرکي (کورونا وايروس او ورځني ژوند) کې لوستلای شئ. دا چې ستاسې په ايالت کې کوم قوانين پلي کيږي، (bundesregierung.de) وېبسایټ ته سر ورښکاره کړئ.

ماشومانو ته هم د کورونا واکسين ورکول کيږي؟

اوس په جرمني کې د ۵ او ۱۱ کالونو تر منځ  عمر لرونکو کسانو ته هم واکسين ورکول کيږي. د دې عمرونو ماشومانو ته د بيونتېک واکسينو يو کم دوز ورکول کيږي. څه موده وروسته بيا دوهم او که اړتيا شي درېيم دوز هم ورکول کيږي. د واکسينو کميسيون (STIKO) يوازې د هغو ماشومانو لپاره د واکسينو توصيه کوي چې پخوانۍ ناروغۍ لري او يا هم تر ګواښ لاندې ناروغانو سره ورځنۍ اړيکه لري. البته که کوم ماشومان پخوانۍ ناورغي هم ونه لري، واکسين کولای شي او د پرېکړې واک له والدينو سره دی.

که ماشومان له کورونا رغېدلي وي، اړ نه دي چې تر يوې مودې د کورونا واکسين وکړي؛ ځکه د دوی بدن د کورونا پر وړاندې دفاعي ځواک موندلی دی. البته له رغېدو ۳ مياشتې وروسته کولای شئ واکسين ورکړئ. که په دې اړه پوښتنې لرئ، د خپلو ماشومانو له ډاکټر سره وګورئ.

د کورونا وايروس په اړه کره او سم مالومات چېرته موندلای شم؟

د کورونا وايروس په اړه پر انټرنېټ او رسنيو ډېر مالومات موندلای شئ خو مهمه دا ده چې کره مالومات پيدا کړئ. په لاندې لېنکونو کې په دې اړه کره مالومات کتلای شئ:

-       د جرمني د ادغام ادارې پر وېبسایټ د کورونا په اړه په بېلابېلو ژبو مالومات موندلای شئ.

-       د جرمني حکومت پر وېبسایټ هم په دې اړه مالومات لوستلای شئ.

-       د کورونا د وروستيو شمېرو په اړه مالومات د رابرت کوخ انستيتیوت پر وېبسایټ کتلای شئ. پر دې وېبسایټ تکراري پوښتنو ته هم ځوابونه کتلای شئ.

-       د جرمني د کورنيو چارو وزارت پر وېبسایټ د کورونا په اړه ډېر مالومات موندلای شئ.

-       د روغتيا نړيوال سازمان پر وېبسایټ هم د کورونا په اړه بشپړ مالومات موندلای شئ.

مهم

که په ځان کې د کورونا ناروغۍ نښې وينئ؛ ډاکټر ته له مخکينۍ خبرتيا مخکې مه ځئ. لومړی هغوی ته ټليفون وکړئ او مالومات واخلئ. همدا شان کولای شئ د جرمني د ناروغيو خدماتي مرکز (۱۱۶۱۱۷) شمېرې ته هم زنګ ووهئ او د خپلې ناروغۍ په اړه مالومات ورسره شريک کړئ. د دې تر څنګ د خپل ايالت اړوند د کرونا بېړنۍ شمېرې ته هم ټليفون کولای شئ. که حالت ډېر خطرناک وي؛ ۱۱۲ شمېرې ته زنګ ووهئ.

Partner-Logos PS

يوه پروژه د:
تمويل: